Een maand terug op de baan
Zoals aangekondigd in de vorige nieuwsbrief, ben ik sinds begin september weer met mijn Gazelle op de baan. Voorlopig blijft dat nog beperkt tot woensdag en vrijdag, maar wat een fijne start is het al geweest. De prachtige nazomer helpt natuurlijk om weer vlot op de fiets te kruipen en enkele extra keren op wandel te gaan. Het was een blij weerzien met iedereen die ik sinds vorig jaar niet meer had gezien, eigenlijk voelde het alsof ik nooit echt ben weggeweest. Wat een dankbare job!
Als gedrag een lichamelijke kant heeft
Wanneer de dagen binnenkort kouder en vochtiger zullen worden, verwacht ik weer meer honden en katten te zien die wat stijver opstaan of even twijfelen voor de trap of voordat ze de sprong naar de zetel maken. Veel gedrag dat we “koppig”, “lastig” of “humeurig” noemen, heeft een lichamelijke oorsprong. Pijn beïnvloedt hoe een dier beweegt, hoe snel hij geprikkeld raakt, hoeveel zin hij nog heeft om dingen te doen en hoe hij reageert op aanraking. Daarom kijk ik, net als veel goede en ervaren collega’s, bij een vraag over het gedrag van een hond of kat altijd eerst naar het lichaam, en pas daarna naar het gedrag.
Signalen om op te letten
Bij honden:
- stijf opstaan, trager worden, uitgebreider stretchen na een dutje
- even aarzelen voor hij de trap op gaat, in de auto springt of in de zetel kruipt
- sneller geïrriteerd zijn, grommen bij aanraking of als iemand anders te dichtbij komt
- “moeilijk” worden bij verzorging of bij de dierenarts
- onrustiger slapen of vaker van plek wisselen
- minder zin in wandelen of spelen
Bij katten:
- minder hoog springen, of niet meer op hun favoriete plekken komen
- even aarzelen voor een sprong (zowel omhoog als naar beneden)
- trager en minder speels zijn, zich meer terugtrekken
- minder aanraking verdragen, sneller blazen of meppen dan voordien
- een minder verzorgde vacht, vooral op de rug en de achterkant
- hun behoefte doen naast de kattenbak, bijvoorbeeld omdat de rand te hoog is
Katten zijn, nog meer dan honden, heel goed in het verbergen van pijn, en veel van die signalen worden afgedaan als “gewoon ouder worden”. Artrose komt nochtans heel vaak voor, ook bij katten van middelbare leeftijd. Volgens Cat CARE toont meer dan 90% van de katten ouder dan 12 jaar tekenen van artrose op röntgenfoto’s, en al zo’n 60% (!) van de katten ouder dan 6 jaar.
Enthousiasme is geen bewijs
“Hij rent nog achter de bal, dus zoveel pijn kan het niet zijn.” Of: "Maar als ons vader komt, dan springt hij zomaar uit de zetel en loopt hij kwispelend naar de deur." Dergelijke zinnen, en varianten erop, horen dierenprofessionals tot vervelens toe. Bij opwinding, en zelfs al in afwachting van beweging, maakt het brein stoffen aan die pijn tijdelijk dempen. Je hond kan dus enthousiast meedoen en achteraf toch de prijs betalen. Enthousiasme is dus geen bewijs dat er geen sprake is van pijn.
Wat je thuis kan doen
- Gladde vloeren: tegels, laminaat en parket zijn een van de meest onderschatte zaken die pijn kunnen verergeren of zelfs uitlokken. Lopers en tapijten op de vaste looproutes van je hond of kat maken een groot verschil.
- Makkelijker toegang: een trapje of helling naar de zetel, het bed of de auto. Voor katten een lagere instap voor de kattenbak en tussenstapjes naar hoge plekken.
- Een goede rustplek: een stevige mand op een rustige, warme plek zonder tocht. Ook keuzevrijheid in rustplekken kan een enorm verschil maken, want zo kiest je dier zelf de plek die op dat moment goed voelt.
- Tijd om recht te komen: geef je dier de tijd om rustig op te staan. Zie de aarzeling niet als luiheid of koppigheid, maar gewoon als een teken dat je dier het liever wat rustiger aan doet. Zak mee in het tragere tempo, en weersta de neiging om je dier mee te trekken in de rush van alledag.
- Beweging op maat: “rust roest”, of in het Engels “motion is lotion”. Blijf dus zeker bewegen, maar stem het beter af op je dier: speel wat rustiger dan voordien, en wandel korter en op zachtere ondergronden. Laat je dier wat meer vrij ontdekken, in plaats van hem te sturen.
- Dagboek: weet je dat je hond of kat al eens last heeft van de gewrichten, noteer dan in een boekje elke dag of het een goede of een slechte dag was. Zo zie je makkelijker patronen en merk je ook trage veranderingen makkelijker op. Korte filmpjes van hoe je dier opstaat, loopt en springt, zijn ook heel waardevol om aan je dierenarts te tonen.
Merk je zulke signalen op, laat dan eerst je dierenarts meekijken voor je verder aan het gedrag werkt. Geef ook geen supplementen of kruiden zonder deskundig advies: “natuurlijk” betekent niet hetzelfde als “onschadelijk”.
Vraag het aan Hey Maaike!
Hey Maaike! is een unieke chat die ik zelf heb ontwikkeld en waarin je met de hulp van AI dag en nacht je vragen over je hond of kat kan stellen, met antwoorden vanuit mijn visie en ervaring. Onlangs heb ik er de meest recente inzichten over pijn en gedrag aan toegevoegd. Hey Maaike! stelt geen diagnoses, maar helpt je wel om gerichter te kijken, je vragen voor de dierenarts op een rij te zetten en je dier beter te ondersteunen wanneer hij klachten heeft.
➡️ Heb je al toegang? Stel Hey Maaike! vandaag dan deze vraag: “Welke signalen van pijn kan ik bij mijn hond of kat herkennen, en wat kan ik thuis aanpassen?”
Nog geen toegang? Die regel je hier!
Ziezo, dit was het weer! Heb je vragen of wil je iets delen over dit bericht? Ik hoor graag van je! Mail mij of zet het onder dit bericht.
Oh ja! Geef je hond of kat vandaag een extra warm plekje in de zetel. Of een knuffel. Of allebei.
Groetjes,
Maaike